Przejdź do treści głównej

Najważniejsze informacje

Co to jest koszt uzyskania przychodu?
Wydatek poniesiony, aby osiągnąć przychód lub zachować albo zabezpieczyć jego źródło, prawidłowo udokumentowany i niewymieniony w katalogu wyłączeń z art. 23 ustawy o PIT.
Jakie warunki musi spełnić wydatek?
Trzy: realny związek z działalnością, właściwa dokumentacja (faktura, rachunek, potwierdzenie zapłaty) oraz brak na liście wyłączeń z art. 23. Brak choćby jednego z nich przekreśla koszt.
Czy na ryczałcie liczę koszty?
Nie. Ryczałt opodatkowuje przychód. Koszty uzyskania przychodu rozliczasz tylko na skali podatkowej lub liniowym, wpisując je do KPiR.

Definicja kosztu — trzy warunki

Art. 22 ust. 1 ustawy o PIT definiuje koszt jako wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia jego źródła. Z tego wynikają trzy praktyczne warunki: związek z działalnością, właściwa dokumentacja i brak wydatku na liście wyłączeń z art. 23.

Wszystkie trzy muszą być spełnione jednocześnie. Nawet prawdziwy wydatek firmowy nie będzie kosztem, jeśli jest wymieniony w art. 23 albo nie masz dowodu jego poniesienia.

Typowe koszty w JDG

Poniższe pozycje najczęściej trafiają do kosztów, o ile realnie służą Twojej działalności i są udokumentowane. Sam fakt zakupu nie wystarcza — liczy się związek z przychodem.

  • Sprzęt: komputer, telefon, monitor, drukarka, meble biurowe (powyżej progu — przez amortyzację).
  • Oprogramowanie i usługi SaaS, hosting, domeny, narzędzia chmurowe.
  • Telefon i internet — w części służącej działalności.
  • Biuro, coworking lub część mieszkania wykorzystywana na firmę.
  • Szkolenia i kursy podnoszące kwalifikacje związane z działalnością.
  • Marketing, reklama, materiały i usługi księgowe.
  • Podróże służbowe: bilety, noclegi (poza wydatkami o charakterze reprezentacji).
  • Zapłacone składki społeczne ZUS (odliczane w kosztach lub od dochodu).

Biuro w domu i telefon — proporcja

Jeśli pracujesz w mieszkaniu, część czynszu i mediów możesz zaliczyć do kosztów proporcjonalnie do powierzchni wykorzystywanej na działalność. Proporcję ustal rozsądnie i udokumentuj sposób jej wyliczenia.

Podobnie telefon i internet używane prywatnie i służbowo rozliczasz w części firmowej. Organy kwestionują zawyżone proporcje bez uzasadnienia — trzymaj się realnego zakresu użycia.

Samochód — osobne, restrykcyjne zasady

Samochód rządzi się własnymi limitami. Prywatne auto używane do działalności to 20% wydatków eksploatacyjnych, auto firmowe w użytku mieszanym — 75%. Do tego dochodzi limit wartości pojazdu (100 000 / 150 000 / 225 000 zł według emisji CO₂ od 2026 r.).

To jeden z najczęściej mylonych obszarów kosztów. Szczegóły, w tym zmiany w leasingu od 2026 r.: /artykuly/samochod-leasing-jdg-2026.

Czego nie zaliczysz (art. 23)

Art. 23 wymienia wydatki, których nie zaliczysz do kosztów, nawet jeśli faktycznie je poniosłeś. To najczęstsze źródło korekt po kontroli.

  • Koszty reprezentacji, w szczególności gastronomia i zakup napojów, w tym alkoholu.
  • Wydatki o charakterze prywatnym, bez związku z działalnością.
  • Kary umowne, grzywny i odsetki budżetowe (np. od zaległości podatkowych).
  • Część wydatków na samochód osobowy ponad ustawowe limity.
  • Podatek dochodowy samego przedsiębiorcy.

Dokumentacja i 5 lat przechowywania

Każdy koszt musi mieć dowód: fakturę, rachunek albo inny dokument księgowy wraz z potwierdzeniem zapłaty. Koszty ujmujesz na bieżąco w podatkowej księdze przychodów i rozchodów (KPiR).

Dokumentację przechowuj co najmniej 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Brak dowodu w praktyce oznacza brak kosztu, jeśli organ go zakwestionuje.

Wątpliwy koszt? Interpretacja, nie forum

Przy nietypowym wydatku (na granicy prywatnego i firmowego, drogim sprzęcie, wydatku „na wszelki wypadek”) nie opieraj się na anegdotach z internetu. Możesz wystąpić o interpretację indywidualną albo sprawdzić już wydane interpretacje KAS.

Ciężar wykazania związku wydatku z przychodem leży po Twojej stronie. Im mniej oczywisty koszt, tym ważniejsze uzasadnienie i dokumentacja.

Kiedy sporny koszt wymaga księgowego

  • Wydatek na granicy prywatnego i firmowego (np. sprzęt używany też w domu).
  • Biuro w mieszkaniu i ustalenie proporcji kosztów.
  • Samochód, leasing i limity wartości pojazdu.
  • Amortyzacja droższego sprzętu i środków trwałych.
  • Wątpliwość, czy dany wydatek nie jest wyłączony z art. 23.

Oficjalne źródła

Publikacje urzędowe wykorzystane przy opracowaniu i kontroli artykułu.

  1. Wydatki przed rozpoczęciem działalności gospodarczej (koszty uzyskania przychodu) (otwiera się w nowej karcie)Biznes.gov.pl (Ministerstwo Rozwoju i Technologii) · dostęp: 27 lipca 2026
  2. PIT — informacje podstawowe (otwiera się w nowej karcie)Ministerstwo Finansów · dostęp: 27 lipca 2026

Podstawa prawna:Ustawa o PIT — art. 22 ust. 1 (definicja kosztu uzyskania przychodu) oraz art. 23 (katalog wydatków niebędących kosztami).

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę wrzucić laptop w koszty?
Tak, jeśli służy działalności i jest udokumentowany. Powyżej ustawowego progu wartości rozliczasz go przez amortyzację, a nie jednorazowo.
Czy obiad z klientem to koszt?
Co do zasady nie. Wydatki na gastronomię są traktowane jako reprezentacja wyłączona z kosztów na podstawie art. 23. Ocena zależy od okoliczności — przy wątpliwości sprawdź interpretacje.
Czy na ryczałcie odliczę jakiekolwiek koszty?
Nie w rozumieniu kosztów uzyskania przychodu. Ryczałt liczy się od przychodu; możesz jedynie odliczyć od przychodu 50% zapłaconej składki zdrowotnej.