Samochód w firmie 2026: nowy limit 100 000 zł, leasing i VAT

Trzy limity kosztów według emisji CO₂

Od 2026 r. maksymalna wartość samochodu osobowego, od której rozliczasz koszty (amortyzację, ratę leasingu w części kapitałowej, czynsz najmu), zależy od emisji CO₂. Elektryczne i wodorowe: 225 000 zł. Spalinowe i hybrydy z emisją poniżej 50 g/km: 150 000 zł. Pozostałe, z emisją co najmniej 50 g/km: 100 000 zł.

Najwięcej zmienia się dla typowego auta spalinowego — limit spadł ze 150 000 zł do 100 000 zł. Wydatek odpowiadający wartości ponad limit po prostu nie jest kosztem podatkowym; to nie „odroczenie”, tylko trwałe wyłączenie tej części.

Co chroni przepis przejściowy

Art. 30 ustawy z 2 grudnia 2021 r. (Dz.U. poz. 2269) odwołuje się do pojazdów wprowadzonych do ewidencji środków trwałych podatnika przed wejściem nowych limitów. Nie daje ogólnej ochrony każdej umowie leasingu operacyjnego podpisanej przed 2026 r.

Dlatego trzeba rozróżnić własną ewidencję środka trwałego od ewidencji leasingodawcy. Sam rok podpisania umowy nie przesądza, że raty leasingu operacyjnego zachowają limit 150 tys. zł. Przy leasingu finansowym sprawdź, kto amortyzuje pojazd i kiedy wprowadził go do swojej ewidencji.

Jak działa proporcja raty i amortyzacji

Gdy wartość auta przekracza limit, do kosztów trafia tylko proporcjonalna część. Proporcję liczy się jako limit podzielony przez wartość samochodu. Przy amortyzacji dotyczy to odpisów, przy leasingu — części kapitałowej raty i opłaty wstępnej.

Przykład: auto spalinowe o wartości do proporcji 200 000 zł, już z ewentualnym nieodliczonym VAT (emisja ≥ 50 g/km, limit 100 000 zł). Do kosztów zaliczysz około połowy części kapitałowej rat. Część odsetkowa raty leasingu operacyjnego nie podlega temu limitowi i zwykle jest kosztem w całości.

Przykład raty: nieodliczony VAT zmienia proporcję

Założenia: auto osobowe z emisją co najmniej 50 g/km, leasing operacyjny, czynny VAT z prawem do 50% odliczenia, bez innych elementów wartości, odsetek i usług w racie. Gdy przysługuje pełne odliczenie VAT, wartość w mianowniku jest inna. U podatnika zwolnionego nieodliczony VAT będzie co do zasady pełny.

Nie przenoś wyniku całej umowy na jeden rok

Różnica limitów 150 tys. i 100 tys. zł wynosi 50 tys. zł, ale nie oznacza automatycznej utraty 50 tys. zł kosztu w 2026 r. Liczą się raty rozliczane w danym okresie, ich część kapitałowa, wartość samochodu i wcześniejsze rozliczenia.

W przykładzie jedna rata daje 1 000 zł kosztu części kapitałowej. Przy 19% PIT sam skutek tego kosztu wynosi 190 zł, jeśli dochód pozwala go wykorzystać. Nie jest to cała korzyść lub koszt leasingu: osobno są VAT, finansowanie, ubezpieczenie i eksploatacja.

VAT: 50% czy 100%

Przy użytku mieszanym (firmowo i prywatnie) odliczasz 50% VAT od zakupu i wydatków eksploatacyjnych — bez dodatkowych formalności. Dla typowego samochodu osobowego pełne 100% wymaga wyłącznego użytku firmowego, odpowiedniej ewidencji i VAT-26. Ustawa przewiduje wyjątki dla określonych pojazdów i zastosowań. Podatnik bez prawa do odliczenia nie uzyskuje go samym zgłoszeniem.

Ścieżka 100% jest restrykcyjna i kontrolowana — samo „przecież jeżdżę służbowo” nie wystarczy bez ewidencji i zgłoszenia. Dla wielu jednoosobowych działalności wariant 50% bywa prostszy i bezpieczniejszy. Zasady i formularz VAT-26 opisuje biznes.gov.pl.

Koszty eksploatacji: 75% czy 100%

Paliwo, serwis, opony, myjnia i podobne wydatki dla auta w użytku mieszanym zaliczasz do kosztów w 75%. Przy aucie wykorzystywanym wyłącznie w działalności (ścieżka VAT 100% z VAT-26 i ewidencją) — w 100%.

To dwa różne limity niż limit wartości auta. Możesz mieć jednocześnie proporcję od wartości pojazdu (100/150/225 tys. zł) oraz ograniczenie 75% dla bieżącej eksploatacji.

Prywatny samochód w działalności: 20%

Jeśli używasz prywatnego samochodu osobowego (niewprowadzonego do firmy) do celów działalności, do kosztów zaliczysz 20% wydatków eksploatacyjnych — bez prowadzenia kilometrówki dla PIT. Ta stała proporcja obowiązuje niezależnie od liczby przejechanych kilometrów.

To rozwiązanie bywa wygodne przy okazjonalnych przejazdach służbowych, ale przy intensywnym użytkowaniu 20% szybko przestaje pokrywać realne koszty. Wtedy porównaj z wprowadzeniem auta do firmy lub leasingiem.

Zakup, leasing operacyjny czy finansowy

Formę finansowania wybiera się indywidualnie — to nie jest rekomendacja jednej ścieżki. W leasingu operacyjnym rata jest kosztem (z proporcją do limitu), a VAT rozliczasz w ratach. W leasingu finansowym i przy zakupie rozliczasz amortyzację (z limitem) oraz część odsetkową, a VAT przy zakupie/finansowym płacisz jednorazowo.

We wszystkich wariantach obowiązuje ten sam limit wartości auta według emisji. Różni je moment rozliczenia VAT i sposób ujęcia w kosztach, a nie sam pułap 100/150/225 tys. zł.

Kiedy ta decyzja wymaga księgowego

• Trwająca umowa leasingu na droższe auto spalinowe i wpływ limitu 100 000 zł od 2026 r.
• Decyzja między użytkiem mieszanym (50% VAT) a wyłącznie firmowym (100% VAT + VAT-26).
• Auto wpisane do środków trwałych na przełomie 2025/2026 r. i ochrona praw nabytych.
• Wysoka wartość pojazdu i wyliczenie proporcji kosztów.
• Prywatny samochód intensywnie używany do działalności.