Mały ZUS Plus 2026: warunki, nowe 36 miesięcy i przykład podstawy

Dwa oddzielne testy: prawo do ulgi i jej wysokość

Przychód służy do sprawdzenia, czy mieścisz się w limicie. Dochód służy do wyznaczenia podstawy składek. Firma ze stratą, ale przychodem ponad właściwy limit, nie uzyskuje ulgi tylko dlatego, że jej dochód jest zerowy.

Przygotuj rozliczenie poprzedniego roku oraz kalendarz aktywności i zawieszeń. Sprawdź minimum 60 dni działalności. Wyłączenia dotyczą m.in. osoby, która nadal spełnia warunki składek preferencyjnych, określonych innych rodzajów pozarolniczej działalności i wykonywania tych samych czynności dla byłego pracodawcy. Karta podatkowa połączona ze zwolnieniem z VAT także wymaga sprawdzenia wyłączenia.

Przykład limitu przychodu za część 2025 r.

Załóżmy, że firma była prowadzona przez 183 dni w 2025 r., a przez pozostałe dni nie była prowadzona w rozumieniu warunków ulgi. Limit wynosi 120 000 / 365 × 183 = 60 164,38 zł. Przychód 70 000 zł nie mieści się w takim limicie, choć jest niższy niż nagłówkowe 120 000 zł.

Przygotuj rachunek w czterech polach: liczba dni roku […], liczba dni prowadzenia […], limit proporcjonalny […], przychód do limitu […]. Nie odejmuj urlopu od dni działalności tylko dlatego, że w tym czasie nie wystawiłeś faktury.

Przykład podstawy społecznych

Założenia: działalność przez cały 2025 r., spełnione warunki ulgi i 60 000 zł rocznego dochodu ustalonego według zasad Małego ZUS Plus. Przeciętny miesięczny dochód: 60 000 / 365 × 30 = 4 931,51 zł po zaokrągleniu. Po zastosowaniu współczynnika 0,5 otrzymujemy podstawę 2 465,76 zł.

Wynik mieści się między minimalną podstawą 1 441,80 zł a maksymalną 5 652 zł dla 2026 r. Jeśli obliczenie wychodzi poza te granice, stosujesz odpowiednio dolną lub górną. Następnie naliczasz poszczególne składki od ustalonej podstawy, a zdrowotną oddzielnie.

„Dochód dla ZUS” nie zawsze jest liczbą przepisaną bez zmian z zeznania. Istotne są m.in. społeczne zaliczone do kosztów, a przy ryczałcie specjalna metoda ustalenia dochodu. Nasz przykład zakłada, że te korekty zostały już wykonane; nie wolno podstawiać tu surowego przychodu zamiast dochodu.

Jak prowadzić nowy licznik 36/60

Od stycznia 2026 r. można korzystać z 36 miesięcy ulgi w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności. Oficjalne wyjaśnienia ZUS opisują nowe uprawnienie niezależnie od wykorzystania ulgi przed 2026 r. Nie jest to jednak zwolnienie z corocznego sprawdzania warunków przychodowych i pozostałych wyłączeń.

Pierwszy nowy okres 60 miesięcy zaczyna się w miesiącu, w którym po grudniu 2025 r. rozpoczniesz korzystanie z tej ulgi. Do odpowiedniego licznika wchodzi cały miesiąc, jeśli choć przez jeden dzień prowadziłeś działalność lub korzystałeś z ulgi. Prowadź więc dwa liczniki, nie jedną datę dodającą automatycznie pięć lat. Dla uprawnień przejściowych, w tym wcześniejszych dodatkowych miesięcy, użyj przykładów ZUS podanych w źródłach.

Zgłoszenie: nie czekaj na roczny PIT

Prawo do ulgi nie uruchamia się wyłącznie przez wpisanie mniejszej kwoty do przelewu. Potrzebny jest właściwy kod i dokumenty rozliczeniowe z danymi do ustalenia podstawy. Przy początku roku obowiązuje termin styczniowy z uwzględnieniem przesunięcia dnia wolnego; gdy uprawnienie powstaje później, np. po końcu preferencji, sprawdź właściwy termin 7 dni.

Lista do przekazania księgowości: przychód […], dochód dla ZUS […], dni prowadzenia […], historia ulg […], obecny kod […], pierwszy miesiąc nowego uprawnienia […]. Po zgłoszeniu sprawdź, czy dane roczne pojawiły się w wymaganym dokumencie, nie tylko czy przyjęto sam formularz zgłoszeniowy.