Zdrowotna na ryczałcie 2026: próg, składka i rezerwa na dopłatę

Potwierdzone kwoty miesięczne: styczeń–grudzień 2026

Źródło kwot: komunikat ZUS z 2 lutego 2026 r. Procenty podstaw odnoszą się do przeciętnego wynagrodzenia za IV kwartał 2025 r., wynoszącego 9 228,64 zł; sama składka to 9% podstawy. Tabela opisuje zwykłe rozliczanie według bieżącego przychodu, bez szczególnego zwolnienia ze zdrowotnej.

Najpierw przygotuj dwie sumy

Z ewidencji ustal przychód właściwy dla składki, a osobno zapłacone składki emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dopuszczalne do pomniejszenia. Nie odejmuj tej samej składki wykorzystanej jako koszt lub odliczenie od dochodu w innym rozliczeniu. FP/FS nie należą do tego katalogu.

Połowa zapłaconej zdrowotnej może obniżać przychód opodatkowany ryczałtem PIT, ale nie przychód ustalający próg samej zdrowotnej. To dwa różne rachunki.

• Sprawdź wyłączenia dotyczące przychodów w okresie zawieszenia i miesięcy szczególnego zwolnienia ze składki.
• Od 1 stycznia 2025 r. wyłącza się przychody ze sprzedaży wskazanych w przepisach składników majątku, m.in. środków trwałych. Nie myl ich ze zwykłą sprzedażą towarów.
• Nie przepisuj bez sprawdzenia sumy z PIT-28: przychód podatkowy i przychód do zdrowotnej mogą się różnić.

Przykład hipotetyczny: 65 tys. zł nie musi oznaczać drugiego progu

Założenia: dane narastająco do końca rozliczanego miesiąca, brak szczególnych zwolnień i innych korekt. Dokładnie 60 000 zł pozostaje w pierwszym przedziale; 60 000,01 zł przechodzi do drugiego. Analogicznie 300 000 zł pozostaje w drugim, a 300 000,01 zł przechodzi do trzeciego.

Miesięczny próg, roczna należność i przelew to różne liczby

W metodzie bieżącej wyższy próg stosujesz już za miesiąc jego przekroczenia. Po roku obliczasz należność według ostatecznego przychodu i liczby miesięcy uwzględnianych w rocznym rozliczeniu. Pełny rok z niższymi wpłatami na początku może więc zakończyć się dopłatą.

Oficjalny kalkulator roczny ZUS porównuje roczną składkę z sumą miesięcznych składek należnych wynikających z dokumentów DRA/RCA. Przelew na rachunek ZUS obejmuje także inne zobowiązania; jego kwota nie jest automatycznie kwotą zdrowotnej do tego porównania.

Przykład hipotetyczny: pierwszy próg przekroczony w grudniu

Założenia: 12 miesięcy ubezpieczenia na ryczałcie w 2026 r., brak zwolnień, metoda bieżąca, kwota do progu do listopada nie przekracza 60 000 zł, a na koniec grudnia mieści się powyżej 60 000 i do 300 000 zł. To jawne obliczenie redakcyjne według opisanej przez ZUS zasady, nie deklaracja sporządzona w eZUS.

Dwanaście miesięcznych kwot 830,58 zł daje 9 966,96 zł, czyli o 3 grosze więcej niż 9% rocznej podstawy. Nie zamieniaj automatycznie mnożenia miesięcznej składki na wyliczenie rocznej należności. Ustawienia formularza i jego wynik dla konkretnego roku należy sprawdzić osobno.

Co zapisać przed końcem roku

Przygotuj cztery pozycje: przychód do zdrowotnej, dopuszczalne pomniejszenie o społeczne, liczbę miesięcy oraz sumę miesięcznych należności z DRA/RCA. Prognoza dopłaty pomaga odłożyć pieniądze, ale nie składa ani nie koryguje dokumentów.

ZUS rozlicza rok w dokumentach za kwiecień następnego roku. Przykład komunikatu za 2025 r. dotyczy kwietnia i maja 2026 r.; nie przenoś jego dat korekt i zwrotów bez sprawdzenia na rozliczenie za 2026 r.

Metoda poprzedniego roku i granice tego poradnika

Metoda oparta na przychodzie poprzedniego roku ma warunki: m.in. przez cały poprzedni rok podleganie ubezpieczeniom społecznym lub zdrowotnemu z działalności i opodatkowanie na zasadach ogólnych albo ryczałtem. Nie znosi rozliczenia według rzeczywistego przychodu po zakończeniu roku. To nie to samo co samodzielne zwiększenie przelewu.

Przykład nie rozstrzyga zmiany formy opodatkowania, kilku rodzajów działalności, zwolnień przy zbiegu tytułów ani kwalifikacji nietypowych przychodów. Ulga na start sama nie zwalnia ze zdrowotnej; szczególne zwolnienie trzeba ustalić odrębnie.