Przejdź do treści głównej

Najważniejsze informacje

Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026?
498,35 zł miesięcznie przy przychodzie do 60 000 zł; 830,58 zł przy przychodzie powyżej 60 000 zł do 300 000 zł; 1 495,04 zł powyżej 300 000 zł. Progi liczy się narastająco od początku roku.
Od czego zależą te kwoty?
Od 9% podstawy równej 60%, 100% lub 180% przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału 2025 r. (9 228,64 zł według ZUS / GUS).
Czy po roku trzeba coś dopłacać?
Tak — na ryczałcie obowiązuje roczne rozliczenie składki zdrowotnej, a przelicza ono cały rok według przedziału, w którym ostatecznie znalazł się roczny przychód. Przy 12 miesiącach działalności przejście z przedziału 830,58 zł do 1 495,04 zł oznacza 7 973,52 zł dopłaty jednorazowo, płatnej razem ze składkami za kwiecień następnego roku.

Dlaczego na ryczałcie są trzy kwoty, a nie „procent od dochodu”

Przy skali podatkowej i podatku liniowym składka zdrowotna jest powiązana z dochodem (z minimum). Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych ustawodawca przewidział stałe, ryczałtowe kwoty zależne od przedziału przychodu osiągniętego od początku roku kalendarzowego.

To uproszczenie ma cenę: nie „płacisz mniej w słabym miesiącu” tylko dlatego, że w danym miesiącu mało zarobiłeś. Decyduje przedział, w którym mieścisz się narastająco. Przed płatnością sprawdź aktualną informację ZUS.

Tabela 2026: podstawa i składka

ZUS podaje, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw (z wypłatami z zysku) w IV kwartale 2025 r. wyniosło 9 228,64 zł. Od tej kwoty liczy się trzy podstawy i składkę 9%.

Przedział według narastającego przychodu policzysz też w /narzedzia/skladka-zdrowotna-ryczalt. Narzędzie nie zastępuje informacji ZUS ani rozliczenia rocznego.

Progi składki zdrowotnej na ryczałcie w 2026 r. wg przychodu narastająco
Przychód narastającoPodstawaSkładka miesięczna
Do 60 000 zł5 537,18 zł (60%)498,35 zł
Powyżej 60 000 zł do 300 000 zł9 228,64 zł (100%)830,58 zł
Powyżej 300 000 zł16 611,55 zł (180%)1 495,04 zł

Jak liczyć przychód do progów

Do oceny progu bierze się przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, osiągnięte od początku roku kalendarzowego. To nie jest „dochód po kosztach” — na ryczałcie punkt wyjścia to przychód (z uwzględnieniem zasad tej formy).

Przekroczenie progu w trakcie roku zmienia wysokość składki. Według opracowania ZUS, gdy łączny przychód w danym roku przekroczy próg, wyższa stawka jest należna za każdy miesiąc prowadzenia działalności — z możliwością wcześniejszego płacenia wyższej stawki, jeśli przewidujesz przekroczenie. Szczegóły i przykłady warto potwierdzić w kalkulatorze / informacji ZUS.

Ulga na start i ryczałt — zdrowotna i tak jest

Ulga na start zwalnia ze składek społecznych, nie ze zdrowotnej. Na ryczałcie w okresie ulgi nadal płacisz składkę zdrowotną według tabeli progów — nie „zerujesz” ZUS całkowicie.

Preferencyjne składki społeczne (np. 456,18 zł z chorobowym w 2026 r.) też są osobną pozycją. Pełny miesięczny koszt to społeczne + zdrowotna, a nie tylko jedna z tych kwot.

Rozliczenie roczne — gdzie powstaje dopłata

Składkę płacisz miesięcznie, ale na ryczałcie dodatkowo rozliczasz ją rocznie po zakończeniu roku kalendarzowego. Jeśli w trakcie roku płaciłeś niższą stawkę, a ostateczny przychód wskoczył w wyższy przedział, może powstać dopłata.

ZUS wskazuje, że roczne rozliczenie wykazuje się w dokumentach rozliczeniowych (DRA/RCA) za kwiecień następnego roku, a dopłatę reguluje się w terminie płatności za ten miesiąc. Przed korektą sprawdź aktualną instrukcję ZUS — terminy i pola formularzy bywają aktualizowane.

  • Pilnuj narastającego przychodu względem 60 tys. i 300 tys. zł.
  • Rozważ wyższą stawkę „z góry”, jeśli przekroczenie jest pewne.
  • Zachowaj ewidencję przychodów zgodną z ryczałtem.
  • Po roku sprawdź rozliczenie roczne zdrowotnej w DRA/RCA.

Ile wynosi ta dopłata — konkretne kwoty

Rozliczenie roczne nie koryguje pojedynczego miesiąca, w którym przekroczyłeś próg. Przelicza cały rok według przedziału, w którym ostatecznie znalazł się Twój roczny przychód. Jeśli grudniowa faktura przeniosła Cię do wyższego przedziału, wyższa kwota dotyczy wszystkich dwunastu miesięcy wstecz.

Stąd bierze się nieprzyjemna niespodzianka w maju. Poniżej pełne dopłaty przy dwunastu miesiącach działalności, gdyby przez cały rok opłacać składkę z niższego przedziału niż ostatecznie należny.

Dopłata roczna składki zdrowotnej na ryczałcie przy 12 miesiącach działalności (stawki 2026 r.)
Płacone przez rokPrzedział należny po rokuDopłata
498,35 zł (do 60 tys.)830,58 zł (60–300 tys.)3 986,76 zł
830,58 zł (60–300 tys.)1 495,04 zł (powyżej 300 tys.)7 973,52 zł
498,35 zł (do 60 tys.)1 495,04 zł (powyżej 300 tys.)11 960,28 zł

Praktyczny wniosek: to nie jest kwestia grudnia, tylko całego roku

Jeżeli w listopadzie widzisz, że przychód narastająco zbliża się do 300 000 zł, jedna faktura wystawiona w grudniu zamiast w styczniu kosztuje Cię nie tylko podatek od niej, ale też blisko 8 000 zł dopłaty zdrowotnej za cały mijający rok. Przy fakturze o niskiej wartości bilans potrafi wyjść ujemny.

To nie jest zachęta do przesuwania przychodów — data powstania przychodu wynika z przepisów, nie z wygody. Ale jeżeli i tak negocjujesz termin wykonania usługi na przełomie roku, warto znać skalę skutku.

Druga rzecz do zaplanowania to gotówka. Dopłatę regulujesz jednorazowo, razem ze składkami za kwiecień, czyli w maju następnego roku — kilka miesięcy po tym, jak pieniądze z grudniowej faktury zostały już wydane.

Ryczałt vs skala / liniowy — nie myl minimalnej z „progami”

Na skali i liniowym w 2026 r. pojawia się m.in. minimalna składka zdrowotna powiązana z minimalnym wynagrodzeniem (w komunikatach biznes.gov.pl / ZUS: 432,54 zł w wskazanym okresie roku składkowego). To inny mechanizm niż trzy kwoty ryczałtowe.

Porównując formy opodatkowania, policz PIT + zdrowotną + składki społeczne łącznie. Sam „niższy PIT na ryczałcie” nie oznacza automatycznie niższego łącznego obciążenia, jeśli zdrowotna wskoczy na 830,58 zł lub 1 495,04 zł.

Kiedy ryczałt wymaga ZUS lub doradcy

  • Zmiana formy opodatkowania w trakcie roku.
  • Zbieg tytułów (etat + JDG) i wpływ na zdrowotną.
  • Przekroczenie progu i niepewność, od którego miesiąca płacić wyższą stawkę.
  • Rozliczenie roczne z dopłatą / zwrotem.
  • Przychody mieszane lub wątpliwość, co wliczać do progu.

Oficjalne źródła

Publikacje urzędowe wykorzystane przy opracowaniu i kontroli artykułu.

  1. Informacja w sprawie podstawy wymiaru składki oraz kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2026 r. (otwiera się w nowej karcie)Zakład Ubezpieczeń Społecznych · dostęp: 22 lipca 2026
  2. Składki przedsiębiorców w 2026 roku (PDF) (otwiera się w nowej karcie)Zakład Ubezpieczeń Społecznych · dostęp: 22 lipca 2026
  3. Kalkulator składki zdrowotnej (otwiera się w nowej karcie)Zakład Ubezpieczeń Społecznych · dostęp: 22 lipca 2026
  4. Roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność gospodarczą (otwiera się w nowej karcie)Zakład Ubezpieczeń Społecznych · dostęp: 22 lipca 2026

Podstawa prawna:Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 81); obwieszczenie GUS o przeciętnym wynagrodzeniu w IV kw. 2025 r.

Najczęściej zadawane pytania

Czy stawka ryczałtu PIT (np. 12%) wpływa na składkę zdrowotną?
Nie bezpośrednio. Wysokość zdrowotnej na ryczałcie zależy od przedziału przychodu i przeciętnego wynagrodzenia, a nie od procentowej stawki ryczałtu PIT.
Czy 498,35 zł to cały ZUS na ryczałcie?
Nie. To tylko składka zdrowotna w najniższym progu. Osobno doliczasz składki społeczne (ulga na start / preferencyjne / mały ZUS plus / zasady ogólne).
Gdzie sprawdzić kwoty przed płatnością?
W informacji ZUS o podstawie i kwocie składki zdrowotnej na dany rok oraz w kalkulatorze składki zdrowotnej na zus.pl. Kwoty zależą od ogłoszenia GUS o przeciętnym wynagrodzeniu.
Czy w 2026 r. weszła zapowiadana obniżka składki zdrowotnej?
Nie. Ustawa obniżająca składkę zdrowotną od 2026 r. została zawetowana przez Prezydenta w maju 2025 r. i nie obowiązuje. W 2026 r. na ryczałcie obowiązują trzy progi opisane wyżej.
ZUS i składki

Mały ZUS Plus 2026: powrót do ulgi, 36/60 i warunki

Reset limitu od 2026 r.: 36 miesięcy ulgi w każdym 60-miesięcznym okresie, warunki przychodowe 120 000 zł, terminy zgłoszenia i różnica względem ulgi na start oraz składek preferencyjnych.

14 min czytania