Kasowy PIT 2026: podatek dopiero po zapłacie (limit 2 mln zł)

Na czym polega metoda kasowa

W standardowym rozliczeniu (memoriałowym) przychód powstaje w dacie wykonania usługi lub wystawienia faktury — płacisz zaliczkę na PIT, nawet jeśli klient jeszcze nie przelał pieniędzy. Kasowy PIT to odwraca: przychód rozpoznajesz dopiero w dniu, w którym otrzymasz zapłatę.

Zasada działa w obie strony. Koszty również potrącasz kasowo — dopiero po ich faktycznym opłaceniu. Dzięki temu podatek jest bliżej realnych przepływów pieniężnych, ale wymaga pilnowania dat zapłat po obu stronach.

Kto może wybrać (limit 2 mln zł od 2026)

Metoda jest dla osób fizycznych prowadzących działalność wyłącznie samodzielnie, rozliczających się według skali albo podatku liniowego i prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów (nie księgi rachunkowe). Warunkiem jest przychód z poprzedniego roku nieprzekraczający limitu.

Od 2026 r. limit to 2 mln zł (w 2025 r. wynosił 1 mln zł), więc metoda objęła znacznie więcej firm. Kasowego PIT nie łączysz z ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych ani z kartą podatkową.

Tylko transakcje B2B na fakturze

Metoda kasowa dotyczy przychodów z transakcji z innym przedsiębiorcą (B2B), udokumentowanych fakturami. To właśnie tam najczęściej pojawia się problem zatorów płatniczych, który kasowy PIT ma łagodzić.

Sprzedaż na rzecz konsumentów (B2C) oraz przychody nieudokumentowane fakturą rozliczasz na zasadach ogólnych (memoriałowo). W praktyce w jednej firmie część przychodów bywa kasowa, a część memoriałowa — ewidencja musi to rozdzielać.

Granica 2 lat — najważniejsze ograniczenie

Odroczenie nie jest bezterminowe. Jeśli należność nie zostanie uregulowana w ciągu 2 lat od dnia wystawienia faktury, przychód powstaje z upływem tego terminu — nawet bez zapłaty. Przychód rozpoznasz też w dniu likwidacji działalności.

To znaczy, że kasowy PIT przesuwa moment opodatkowania, ale nie chroni przed podatkiem od faktury, która nigdy nie zostanie zapłacona po 2 latach. Przy trwałym braku zapłaty pozostają odrębne mechanizmy (np. ulga na złe długi).

Jak wybrać: oświadczenie do 20 lutego

Wybór metody kasowej zgłaszasz pisemnym oświadczeniem naczelnikowi urzędu skarbowego — co do zasady do 20 lutego roku podatkowego, którego wybór dotyczy. Osoby rozpoczynające działalność mają termin powiązany z miesiącem startu.

Trzeba też prowadzić ewidencję faktur rozliczanych kasowo: data i numer faktury, kwota należności oraz data jej uregulowania. Bez rzetelnej ewidencji zapłat metoda staje się źródłem błędów, a nie ułatwieniem.

Czy się opłaca — i dlaczego mało kto ją wybiera

Największa korzyść to płynność: nie płacisz zaliczki na PIT od pieniędzy, których jeszcze nie masz. Przy długich terminach płatności i zatorach potrafi to realnie odciążyć budżet firmy.

Druga strona: koszty też rozliczasz dopiero po zapłacie, więc możesz stracić wcześniejsze potrącenie wydatku; dochodzi ewidencja zapłat, limit 2 lat i ograniczenie do B2B. Dlatego mimo podniesienia limitu metodę wybrały dotąd tylko tysiące firm. Policz swój przypadek, zamiast zakładać, że „kasowo zawsze lepiej”.

Sygnały, że czas zapytać księgowego

• Ocena, czy przy Twoich terminach płatności metoda realnie poprawi płynność.
• Rozdzielenie przychodów kasowych (B2B) od memoriałowych (B2C).
• Symetria kosztów — wpływ na moment potrącenia wydatków.
• Ewidencja faktur i dat zapłat.
• Trwałe braki zapłaty i relacja do ulgi na złe długi.