Minimalne wynagrodzenie 4 950 zł od 2027 — co zmienia w ZUS przedsiębiorcy

Stan na 2 września 2026 r.: to wciąż projekt

Zanim przejdziemy do liczb, warto ustalić, co jest już przesądzone. Sprawdziliśmy wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów: projekt rozporządzenia figuruje pod numerem RD325, organem odpowiedzialnym jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a rubryka „Status realizacji” pozostaje pusta. Rozporządzenie nie zostało więc jeszcze wydane ani opublikowane w Dzienniku Ustaw.

Mechanizm jest następujący. Rada Ministrów przedstawia Radzie Dialogu Społecznego propozycję kwot do negocjacji. Jeżeli RDS nie uzgodni ich w ciągu 30 dni, obowiązek ustalenia wysokości wraca do Rady Ministrów, która musi wydać rozporządzenie do 15 września. W tym roku porozumienia nie osiągnięto, więc ścieżka rozporządzeniowa jest przesądzona.

Jest w tym jeden zapis, który zmienia charakter całej sprawy i rzadko pojawia się w doniesieniach prasowych. Art. 2 ust. 5 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę stanowi, że kwoty ustalone przez Radę Ministrów nie mogą być niższe od tych, które przedstawiono Radzie Dialogu Społecznego do negocjacji. Rządowi wolno więc kwoty podnieść, ale nie obniżyć.

Praktyczny wniosek: 4 950 zł i 32,30 zł to nie prognoza ani jeden z możliwych scenariuszy. To dolna granica prawnie gwarantowana. Planując budżet firmy na 2027 r., możesz przyjąć te kwoty jako minimum, a jedyne ryzyko leży w tym, że okażą się wyższe.

Dwie różne liczby rządzą ZUS przedsiębiorcy

To źródło większości nieporozumień przy okazji corocznych nagłówków o „podwyżce ZUS”. Składki jednoosobowej działalności nie wynikają z jednego wskaźnika, tylko z dwóch — publikowanych w innych dokumentach, w innych terminach i rosnących w innym tempie.

Minimalne wynagrodzenie ustala Rada Ministrów rozporządzeniem do 15 września. Prognozowane przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej pochodzi z założeń makroekonomicznych do ustawy budżetowej i bywa korygowane jeszcze jesienią. Pomylenie ich prowadzi do konkretnych błędów w planowaniu.

Co wynika z kwoty 4 950 zł

Poniżej wszystkie pozycje JDG, które zmieniają się wprost wraz z minimalnym wynagrodzeniem. Kwoty składek policzyliśmy od podstawy 1 485 zł według stawek: emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45%, wypadkowa 1,67%. Przy podstawie niższej od minimalnego wynagrodzenia nie płaci się Funduszu Pracy, dlatego nie ma go w tym rachunku.

Pułapka dat: zdrowotna zmienia się dopiero w lutym

Tu popełnia błąd większość zestawień publikowanych we wrześniu, łącznie z tymi, które sumują „preferencyjny ZUS 2027” do jednej kwoty za cały rok. Obie składki rosną, ale nie tego samego dnia.

Podstawa składek społecznych idzie za rokiem kalendarzowym, więc 1 485 zł obowiązuje od 1 stycznia 2027 r. Minimalna podstawa składki zdrowotnej działa inaczej: rok składkowy biegnie od 1 lutego do 31 stycznia, a bierze się do niego minimalne wynagrodzenie obowiązujące w pierwszym dniu tego roku. Dla okresu od 1 lutego 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. jest to 4 806 zł, czyli 432,54 zł składki.

W styczniu 2027 r. minimalne wynagrodzenie wynosi już 4 950 zł, ale rok składkowy zdrowotnej jeszcze się nie skończył. Minimalna zdrowotna za styczeń pozostaje więc na poziomie 432,54 zł, a 445,50 zł pojawia się dopiero za luty 2027 r.

• Styczeń 2027: 469,85 zł składek społecznych + 432,54 zł zdrowotnej = 902,39 zł.
• Luty 2027 i dalej: 469,85 zł + 445,50 zł = 915,35 zł.
• Różnica dotyczy jednego miesiąca i wynosi 12,96 zł — niewiele, ale wystarczy, by zapłacić złą kwotę i dostać wezwanie do dopłaty.

Duży ZUS: druga liczba i dwa krążące scenariusze

Przedsiębiorcy po 24 miesiącach ulg płacą duży ZUS, a jego podstawa to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 r. rachunek jest czysty: prognoza wynosi 9 420 zł, 60% z tego daje dokładnie 5 652 zł, a składki społeczne z chorobowym oraz FP i FS — 1 926,76 zł.

Na 2027 r. w obiegu są dwie prognozy i to jest realna niepewność, a nie szczegół redakcyjny. Czerwcowe założenia mówiły o 9 971 zł, a nowszy projekt ustawy budżetowej podniósł prognozę do 10 033 zł. Zestawienia publikowane w sierpniu i wrześniu opierają się raz na jednej, raz na drugiej — stąd rozbieżne kwoty w prasie.

Czego jeszcze nie da się policzyć

Uczciwie o granicach tego rachunku, bo część zestawień podaje komplet kwot na 2027 r., choć podstawy do ich wyliczenia jeszcze nie ma.

Progi składki zdrowotnej na ryczałcie zależą od przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale, a tę wielkość GUS ogłasza dopiero w styczniu. Kwot 2027 r. odpowiadających dzisiejszym 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł nikt więc obecnie nie zna i nie może znać.

Podstawa dużego ZUS też nie jest przesądzona, dopóki ustawa budżetowa nie zostanie uchwalona. Prognoza bywa korygowana na etapie prac parlamentarnych, a to bezpośrednio przesuwa składki.

Pewne na dziś są wyłącznie relacje między wielkościami — 30%, 60%, 9% — oraz to, że kwoty z projektu rozporządzenia nie mogą spaść poniżej 4 950 zł.

Co zrobić z tą wiedzą teraz

• Jeśli jesteś na preferencyjnym ZUS, zaplanuj 469,85 zł od stycznia i pamiętaj o zmianie zdrowotnej dopiero w lutym.
• Jeśli płacisz duży ZUS, przyjmij ostrożnie wariant wyższy — 2 052,15 zł miesięcznie plus zdrowotna według formy opodatkowania.
• Jeśli łączysz etat z firmą, sprawdź, czy wynagrodzenie z umowy o pracę nadal sięga minimalnego po podwyżce do 4 950 zł. Etat, który dziś zwalnia Cię ze składek społecznych z działalności, może przestać to robić 1 stycznia.
• Jeśli zatrudniasz na zleceniu, przelicz stawki pod 32,30 zł za godzinę i sprawdź umowy trwające przez przełom roku.
• Nie podejmuj decyzji o zmianie formy opodatkowania na podstawie samych składek — do 20 lutego 2027 r. masz czas na wybór formy, a do tego momentu będą już znane progi zdrowotnej na ryczałcie.
• Wróć do wykazu prac RM po 15 września i sprawdź, czy kwoty w wydanym rozporządzeniu odpowiadają projektowi.