Etat czy B2B w 2026 — od jakiej stawki naprawdę się opłaca

Pytanie brzmi „od ilu”, a nie „ile więcej”

Większość porównań etatu z B2B wygląda tak: bierze się wynagrodzenie brutto, bierze proponowaną stawkę, liczy obie kwoty netto i pokazuje różnicę. Rachunek jest poprawny i prawie bezużyteczny, bo odpowiada na pytanie, którego nikt realnie nie ma. Nikt nie wybiera między konkretnym etatem a konkretną stawką w próżni — negocjuje się stawkę.

Użyteczne pytanie brzmi odwrotnie: ile muszę fakturować, żeby wyjść na to samo? Dopiero ta liczba mówi, czy proponowana stawka jest dobra, i daje punkt, poniżej którego nie warto schodzić. Cały ten artykuł jest o niej.

Wszystkie kwoty poniżej policzyliśmy na stawkach 2026 r., przy zerowych kosztach firmowych i ryczałcie 12%, chyba że napisano inaczej. Zero kosztów to założenie ostrożne: na ryczałcie i tak ich nie rozliczysz, a jeśli masz realne koszty, skala i liniowy wypadną lepiej, niż pokazuje to zestawienie.

Trzy koszty, których nie widać w stawce

Zanim przejdziemy do liczb, warto nazwać to, co odróżnia obie formy — bo różnica netto bierze się właśnie stąd, a nie z samej stawki podatku.

• Składki na działalności są stałe, nie procentowe. Duży ZUS to 1 926,76 zł miesięcznie niezależnie od tego, czy zafakturowałeś 8 tysięcy, czy 40. Na etacie składki rosną proporcjonalnie do pensji. Dlatego B2B tym bardziej się opłaca, im więcej zarabiasz — i tym mniej, im mniej.
• Urlop jest po Twojej stronie. 26 dni płatnego urlopu przy 21 dniach roboczych w miesiącu to około 1,24 miesiąca bez faktury rocznie. Stawka, która wygląda na wyższą o 10%, po tej korekcie wychodzi na zero.
• Zdrowotna działa inaczej. Na etacie to 9% podstawy pomniejszonej o składki społeczne. Na ryczałcie to stała kwota z progu przychodu — 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł miesięcznie. Przy niskim przychodzie ryczałtowa zdrowotna bywa wyższa niż etatowa.

Ile musisz zafakturować, żeby wyjść na to samo

Poniższa tabela odpowiada wprost na pytanie z tytułu. Dla każdego poziomu wynagrodzenia podajemy kwotę netto faktury, przy której roczna kwota na rękę z działalności zrównuje się z etatem — w dwóch wariantach: przy 12 zafakturowanych miesiącach i po odjęciu 26 dni urlopu. Ostatnia kolumna to pełny koszt pracodawcy, czyli realny sufit negocjacyjny.

Próg, poniżej którego B2B nie ma szans

Przyjrzyj się pierwszemu wierszowi. Przy 8 000 zł brutto potrzebujesz 10 466 zł faktury, żeby wyjść na to samo — a pracodawca wydaje na Ciebie 9 638 zł. Potrzebna stawka jest wyższa niż wszystko, co pracodawca ma do oddania. Nawet gdyby przekazał Ci całą kwotę, którą dziś na Ciebie przeznacza, wyszedłbyś na minus.

To nie jest kwestia negocjacji. To arytmetyka stałych składek: przy niższych zarobkach 1 926,76 zł miesięcznie zjada więcej, niż wynosi cała oszczędność podatkowa. Próg opłacalności — punkt, w którym potrzebna stawka zrównuje się z kosztem pracodawcy — wypada przy około 10 400 zł brutto.

• Ryczałt 8,5% — próg około 9 400 zł brutto.
• Ryczałt 12% — próg około 10 400 zł brutto.
• Ryczałt 15% — próg około 11 600 zł brutto.
• Składki preferencyjne (pierwsze 24 miesiące), ryczałt 12% — próg spada do około 5 600 zł.

Pułapka 25. miesiąca

Ostatni wiersz powyżej jest najbardziej niebezpieczny, bo wygląda jak dobra wiadomość. Na składkach preferencyjnych próg opłacalności spada do około 5 600 zł, więc przy pensji rzędu 7–8 tysięcy przejście na B2B nagle wygląda sensownie. Problem w tym, że preferencyjne składki trwają 24 miesiące, a decyzja o odejściu z etatu — dłużej.

Policzmy to na konkretnym przypadku. Ktoś zarabia 12 000 zł brutto i przechodzi na B2B ze stawką 14 000 zł miesięcznie, rozliczając się ryczałtem 12%.

• Na etacie: 101 872 zł rocznie na rękę, czyli 8 489 zł miesięcznie.
• Na B2B, składki preferencyjne: 133 654 zł rocznie, czyli 11 138 zł miesięcznie. Wygląda znakomicie.
• Na B2B po 24 miesiącach, duży ZUS: 118 124 zł rocznie, czyli 9 844 zł miesięcznie.
• Spadek w 25. miesiącu: 15 529 zł rocznie, czyli 1 294 zł miesięcznie mniej — bez żadnej zmiany stawki.

Czego ten rachunek nie wycenia

Wszystko powyżej dotyczy wyłącznie pieniędzy na rękę. To najłatwiejsza do policzenia część decyzji i zwykle nie ta, która przeważa. Poniższe pozycje nie mają ceny w tabeli, ale mają wartość.

• Zasiłek chorobowy. Na działalności przysługuje tylko przy opłacanym dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym i po okresie wyczekiwania. Bez niego choroba to po prostu miesiąc bez faktury.
• Okres wypowiedzenia i ochrona przed zwolnieniem. Umowa B2B zwykle kończy się z krótkim terminem albo z dnia na dzień.
• Podstawa emerytalna. Duży ZUS liczy się od 5 652 zł, a etat od pełnego wynagrodzenia. Przy 20 000 zł brutto to bardzo realna różnica w przyszłym świadczeniu.
• Ryzyko uznania współpracy za ukryty stosunek pracy, jeśli warunki odpowiadają etatowi: stałe godziny, podporządkowanie, jeden zleceniodawca, sprzęt i miejsce pracy zapewnione przez zamawiającego.
• Obowiązki, które wcześniej robił za Ciebie ktoś inny: księgowość, terminy, JPK, od 2026 r. także KSeF.

Jak sprawdzić to dla własnych liczb

Tabela pokazuje sześć poziomów wynagrodzenia i jedną stawkę ryczałtu. Twoja sytuacja prawie na pewno wypada pomiędzy nimi, a stawka ryczałtu zależy od tego, co faktycznie sprzedajesz — decyduje PKWiU, nie nazwa stanowiska.

W /narzedzia/etat-czy-b2b podasz własne brutto i proponowaną stawkę, wybierzesz sytuację składkową i zobaczysz obie kwoty na rękę: przy 12 zafakturowanych miesiącach i po odjęciu urlopu. Kalkulator uwzględnia też roczny limit podstawy składek emerytalnej i rentowej — 282 600 zł w 2026 r. — po którego przekroczeniu netto z etatu rośnie skokowo, o czym większość prostych kalkulatorów milczy.

Jeżeli już wiesz, że przechodzisz na działalność, a wybierasz tylko formę opodatkowania, właściwym narzędziem jest /narzedzia/porownaj-formy. Stawkę ryczałtu dobierz według /artykuly/ryczalt-stawki-2026, a nie według nazwy zawodu.